Standardy

Standard to wspólnie ustalone kryterium, opisujące zasady, wytyczne lub własności działań lub ich efektów (ISO/IEC Guide 2:2004). Standard ustalany jest w drodze konsensu, czyli za powszechną zgodą członków danej społeczności, zainteresowanej danym standardem. Stosowanie standardów dla produktów, procesów, systemów, usług i pracowników pozwala na usystematyzowane utrzymywanie i kontrolowanie ich jakości i zgodności z oficjalnie przyjętymi zasadami.

Dokumenty opisujące standardy w sposób sformalizowany i ustanawiane zgodnie ze stosownymi procedurami to normy.

Opracowywaniem norm zajmują się odpowiednie organizacje lub instytucje o zasięgu krajowym (np. Polski Komitet Normalizacyjny (PKN) w Polsce, Niemiecki Instytut Normalizacyjny (DIN) w Niemczech) i międzynarodowym (np. ISO, IEEE, World Wide Web Consortium (W3C)). Niektóre normy narodowe stają się faktycznym standardem międzynarodowym w danej dziedzinie, np. amerykańskie normy ANSI czy niemieckie DIN. W Polsce istnieje zestaw regulacji o nazwie Polska Norma (PN) opracowanych przez komitety techniczne PKN (Polski Komitet Normalizacyjny).

Normy publikowane przez organizacje o zasięgu krajowym mają ograniczony zakres stosowania. Dotyczą one na ogół działań na terenie państw, w których zostały opublikowane. Czasem są stosowane szerzej np. w handlu międzynarodowym, podczas produkcji na obcy rynek oraz gdy umownie uznano za celowe ich stosowanie poza granicami kraju publikacji. W Polsce normami tego rodzaju są Polskie Normy.

Normy publikowane przez organizacje międzynarodowe mają różny zasięg stosowania. Na ogół są one przyjmowane w państwach należących do danej organizacji. Zaletą tych norm jest duży obszar ich stosowania znacznie ułatwiający współpracę międzynarodową w produkcji, handlu i najszerzej pojętej technice i gospodarce.

Ocena zgodności (ang. conformity assessment, compliance assessment) jest dowolnym działaniem, które pozwala określić - bezpośrednio lub pośrednio - że dany produkt, proces, system, usługa lub personel spełnia odpowiednie wymogi i określone standardy techniczne (ISO/IEC Guide 2:2004).

Działania zawarte w ramach oceny zgodności to: testowanie, nadzór, inspekcja, audyt, certyfikacja, rejestracja, akredytacja.

Zanim dany standard zostanie opracowany, ważne jest, aby określić czy rzeczywiście istnieje potrzeba jego istnienia - po pierwsze czy jest on rzeczywiście potrzebny, po drugie czy będzie on miał potencjalnych przyszłych użytkowników i wreszcie po trzecie czy zagadnienia majace stanowić treść nowego standardu nie są już opisane w innym, już istniejącym standardzie. Jeżeli któraś z organizacji zajmujących się tworzeniem standardów uzna, że istnieje uzasadniona potrzeba powstania nowego standardu, rozpoczynane są oficjalne procedury jego opracowania. Projekty tworzenia nowych standardów zazwyczał są tworzone z inicjatywy producentów.

Procedury te muszą opierać się na czterech podstawowych zasadach: otwartości (każda ze stron zainteresowanych treścią nowego standardu ma możliwość uczestniczenia w procesie), równowagi (każda ze stron powinna reprezentować róznorodne interesy i kategorie tak, aby żadna pojedyczna grupa nie dominowała w tworzeniu standardów), sprawiedliwości (wszelkie wątpliwości i sprzeciwy dotyczące treści standardów muszą być wyjaśnione; strony które uważają, że zostały potraktowaniu niesprawdliwie, mają prawo do apelacji), konsensu (porozumienia są osiągane decyzją większości - nie musi być stuprocentowej zgody).

Dla przedsiębiorstw ważne jest, aby określić czy tworzenie i stosowanie danego standardu przyniesie korzyści:

- czy proponowany standard stworzy nowy rynek lub przyczyni się do rozwoju obecnego rynku?

- czy użycie danego standardu pozwoli zredukować koszty?

- czy korzyści płynące z utworzenia i stosowania standardu będą większe od kosztów poniesionych na jego wdrożenie

- czy stosowanie danego standardu da przewagę nad konkurencją? Czy niestosowanie danego standardu da przewagę konkurencji?

- czy stosowanie standardy przyczyni się do korzyści i zadowolenia klientów i użytkowników

- i inne

ANSI ogólnie - czym jest, czym się zajmuje, historia, gdzie działa, współpraca, akredytacje

American National Standards Institute (ANSI) jest prywatną, niezależną od rządu organizacją non-profit, która nadzoruje system standardów technicznych stosowanych w Stanach Zjednoczonych. Została założona w 1918 roku pod nazwą American Engineering Standards Committee (AESC), w 1928 roku zmieniła nazwę na American Standards Association (ASA). W 1966 roku ASA została zreorganizowana i otrzymała nazwę United States of America Standards Institute (USASI). Obecną nazwę nosi od 1969 roku.

ANSI ma siedzibę główną w Waszyngtonie, natomiast jej biuro operacyjne znajduje się w Nowym Jorku.

ANSI utrzymuje się ze sprzedaży publikacji, opłat i składek członkowskich, usług akredytacyjnych i płatnych programów.

Misja, jaką stawia sobie ANSI jest zwiększanie konkurencyjności amerykańskich przedsiębiorstw i poprawę jakości życia poprzez promowanie i ułatwianie dostępu do standardów (w wymiarze ich stosowania i tworzenia nowych) i systemów oceny zgodności, oraz zabezpieczenie ich integralności. ANSI, poprzez swoich członków, pracowników, partnerów i rzeczników reaguje na pojawiające się potrzeby konsumentów, rządu, przedsiębiorstw i organizacji w dziedzinie standaryzacji i oceny zgodności.

Działalność ANSI jest przykładem sytuacji, gdy normy narodowe stają się faktycznym standardem międzynarodowym. Zatem niezgodność z jej standardami powoduje niezgodność ze standardami globalnymi. ANSI nikomu nie narzuca swoich standardów, ale zachęca wszystkie możliwe grupy - od agencji rządowych, poprzez firmy, po zwykłych obywateli - do stosowania i egzekwowania obowiązujących standardów.

Swoją misję ANSI wypełnia poprzez:

- koordynację systemu standardów technicznych na terenie USA poprzez działania ułatwiające tworzenie i stosowanie standardów w USA poprzez udostępnienie neutralnego miejsca do zajmowania się zagadnieniami tworzenia i stosowania standradów oraz reagowanie na potrzeby dotyczące standardów lub oceny zgodnosci

- akredytację organizacji zajmujących się tworzeniem standardów. Akredytacja ANSI oznacza, że procedury stosowane przez takie organizacje spełniają wymagania ANSI (akredytacja dotyczy procedur tworzenia i stosowania standardów przez daną organizację), co oznacza, że projekty standardów tych organizacji są akceptowane. Akredytecja pozwala na kontrolę procesu tworzenia i wykorzystywania standardów, zapobiega powstawianiu sprzecznych i zduplikowanych norm. Uwaga: ANSI sama w sobie nie tworzy standardów! W chwili obecej istnieje prawie 300 organizacji posiadających akredytację ANSI.

- oznaczanie określonych standardów (lokalnych i międzynarodowych) jako krajowych standardów USA (American National Standards - ANS)

- reprezentowanie interesów USA podczas działań dotyczących standaryzacji, odbywających się lokalnie i na arenie międzynarodowej, w tym nadzorowanie działań związanych z oceną zgodności, które promują globalną akceptację amerykańskich produktów, usług, systemów i personelu

ANSI jest także oficjalnym przedstawicielem dwóch głównych międzynarodowych organizacji normalizacyjnych na terenie Stanów Zjednoczonych, International Organization for Standardization (ISO) - jako współzałożyciel i Międzynarodowej Komisji Elektrotechnicznej (IEC). ANSI uczestniczy w prawie całym programie technicznym ISO i IEC, oraz administruje wieloma kluczonymi komitetami i podgrupami.

Podstawowe zasady działania ANSI:

ANSI chroni prawa i interesy współpracujących z nią członków i organizacji, poprzez wypełnianie tzw. czterech głównych zasad:

- otwartość - działania ANSI są otwarte, powszechnie dostępne i sprawiedliwe. Każda ze stron zainteresowana działaniami ANSI w danej dziedzinie ma możliwość uczestnictwa w nich

- równowaga - współpracujący z ANSI członkowie i organizacje powinny reprezentować róznorodne interesy i kategorie, żadna pojedyczna grupa nie powinna dominować w tworzeniu standardów

- sprawiedliwość - wszelkie wątpliwości i sprzeciwy dotyczące treści standardów muszą być wyjaśnione. Orgazniacje lub członkowie, którzy uważają, że zostali potraktowaniu niesprawdliwie, mają prawo do apelacji.

- konsens - porozumienia są osiągane decyzją większości (nie musi być stuprocentowej zgody

Wszystkie organizacje posiadające akredytację ANSI, muszą opierać się na wyżej wymienionych zasadach.

Jak są ustalane standardy przez ANSI - proces , potrzeba, rozmowa, uchwalenie

Rozpoczęcie prac nad nowym standardem, ewentualnie potrzebę rewizji obowiązującego standardu może zgłosić:

- ANSI jako całość (np. na skutek ustaleń międzynarodowych)

- organizacja zajmująca się tworzeniem standardów, posiadająca akredytację ANSI

- organizacja rządowa

- oficjalny członek ANSI (producent, grupa kosmunecka, grupa akademicka lub niezależni eksperci)

Uwaga: ANSI nie tworzy treści standardów! ANSI dostarcza neutralnego miejsca, gdzie wszystkie zaintersowane strony pracują razem nad tworzeniem lub uaktualnianiem treści standardów. Projekty tworzenia nowych standardów zazwyczał są tworzone z inicjatywy producentów. Wszystkie procedury pracy nad standardem muszą spełniąć cztery podstawowe zasady ANSI (otwartość, równowaga, sprawiedliwość, konsens), ustalanie norm odbywa się w zespołach roboczych, w których uczestniczyć mogą wszystkie zaintersowane strony (członkowie ANSI). ANSI gwarantuje otwarty dostęp do procesu tworzenia standardu z opcją zgłaszania odwołania, przez wszystkie zainteresowane strony - odbywa się to poprzez spotkania robocze i informacje w mediach, w szczególności informacje zamieszczane co tydzień na stronie internetowej ANSI jako tzw. Standard Activites, informujące o przebiegu prac. Doświadczenie uczy, iż prawdopodobieństwo przyjęcia i stosowania nowego standardu jest tym większe, im więcej grup jest zaangażowanych w jego powstanie. Jeszcze lepiej, kiedy grupy te są zróżnicowane tak, aby rezprezentowały różne punkty widzenia. ANSI stawia sobie za cel uzyskanie szerokiej opinii publicznej i uwag dotyczących treści tworzonych standardów oraz rozpatrzenie i opowiedzi na komentarze i apelacje. W procesie prac nad standardem, ANSI czuwa nad jego integralnością z już istniejącym system standardów, minimalizuje występowanie sprzecznych i zduplikowanych standardów, minimalizuje brak zaufania pomiędzy konkurencyjnymi uczestnikami prac. Końcowym procesem pracy nad standardem, jest jego ogólna akceptacja na drodze konsensu, czego efektem jest zatwierdzenie go przez ANSI i uznanie za oficjalnie obowiązujący American National Standard (ANS). Normy zatwierdza przez głosowanie ANSI's Board Committee for Conformity Assessment, w której zasiada po jednym przedstawicielu z każdej zrzeszonej organizacji.

Czas jaki potrzeba na opracowanie i zatwierdzenie standardów jest różny i zależy od jego treści, stopnia trudności w uzyskaniu konsensu i ilości otrzymanych komentarzy i apelacji do tworzonych treści. Proces uchwalania standardu - od rozpoczęcia prac do ich zakończenia - może trwać od trzech miesięcy (w przypadku ogólnie stosowanych i akceptowalnych standardów w przemyśle) do nawet kilku lat.

ANSI koordynuje pracę zarówno małych organizacji, tworzących jeden lub dwa bardzo specyficzne standardy, jak i dużych organizacji, tworzących tysiące standardów.

Standardy ANSI w praktyce

Standardy oznaczone jako standardy narodowe USA (American National Standard - ANS) są oznaczone akronimem ANSI. W opisie standardu umieszczony jest rok utworzenia, lub ostatniej rewizji standardu.

Dodatkowo, mogą być umieszczone akronimy organizacji odpowiedzialnej za stworzenie standardu,np.

ANSI/IEEE C62.41 - Guide on the surge environment in low-voltage (1000 V and less) ac power ciruits

ANSI/ANSLG C81.62-2009 - American National Standard for Electric Lampholders

ANSI/IEC 60974-7-2009 - American National Standard for Arc-Welding Equipment-Part 7: Torches

ANSI/NEMA C93.1-1999 - American National Standard for Requirements for Power-Line Carrier Coupling Capacitors and Coupling Capacitor Voltage Transformers (CCVTs)

Treści standardów (normy) ANSI oraz organizacji posiadających akredytację ANSI można zakupić poprzez oficjalną stronę internetową ANSI - webstore.ansi.org. Członkowe ANSI posiadają zniżki na przy zakupie norm.

ANSI dostarcza także wyszukiwarkę standardów dostępną pod adresem nssn.org, gdzie można międzynarodowe standardy według tytułu, streszczenia, słów kluczowych lub numeru dokumentu.

Produkty spełniające normy ANSI mogą zawierać informację:

"This product complies with ANSI [insert standard number] standard."

"Manufacturer Certifies Compliance to ANSI [insert standard number] standard."

American National Standards Institute (ANSI)